Politika dvostrukih aršina: Trobojka pod kojom su počinjeni najteži zločini ne smeta, ljiljani kao simbol državnosti sporni

Zastave s ljiljanima ovih dana vihorile su se ulicama gradova širom Bosne i Hercegovine, nakon što je reprezentacija Bosne i Hercegovine pobijedila Italiju u Zenici i plasirala se na Svjetsko prvenstvo.

Dok se utisci ovog velikog događaja još sliježu, ponovo su otvorene rasprave o zastavama, posebno o onoj s ljiljanima.

Istovremeno, u javnom prostoru gotovo da izostaje rasprava o trobojci pod kojom su, kako se često ističe, počinjeni najteži zločini od 1992. do 1995. godine.

Sve one koji "spore" ljiljane koji su simbol državnosti BiH, podsjetit ćemo na 2022. godinu, kada je tokom proslave 9. januara u Istočnom Sarajevu razvijena trobojka dugačka 527 metara i široka 4,6 metra.

Postavlja se pitanje dvostrukih standarda u odnosu prema simbolima.

Adil Kulenović, predsjednik Asocijacije nezavisnih intelektualaca „Krug 99“, smatra da pokušaji da se zastava s ljiljanima predstavi isključivo kao “ratna zastava” imaju dublju političku pozadinu.

– Poruka koja se time šalje jeste dovođenje u pitanje državnog identiteta i subjektiviteta Bosne i Hercegovine. Ljiljan nije specifičan samo za BiH, riječ je o simbolu koji postoji i u drugim evropskim državama, ali se ovdje pokušava svesti na jedno usko, politički konstruisano značenje – kazao je Kulenović za Preporod.info.

Dodaje da se kroz takve narative nastoji putem emocija proizvesti odbojnost prema suverenitetu države, podsjećajući na ranije stereotipe koji su Bošnjake svodili isključivo na religijsku grupu, a ne na narod u punom smislu.

S druge strane, Kulenović ukazuje i na pokušaje da se kroz simboliku RS-a predstavi kao zaseban i suveren politički entitet, što, kako tvrdi, nije u skladu s njenim ustavnim položajem. Posebno problematizira korištenje simbola poput dvoglavog orla, koje vidi kao “posuđeni identitet”.

– Na brojne načine se u cijeloj BiH pokušava nametnuti da je RS putem svog simoličkog značenja država u punom suverenitetu, što ona to svakako nije. Njihovi čak i pokušaji da se stavi stari vizantijski znak dvoglavog orla govori o tome da je riječ o posuđenom identitetu koji apsolutno nema veze sa stvarim identitetom tog naroda, a nema ni veze sa identitetom pravoslavaca u BiH – stava je Kulenović, dodavši da bi se upravo ova zastava trebala dovoditi u pitanje.

Govoreći o masovnim okupljanjima građana, ističe da je vidljivo jačanje identifikacije s državom Bosnom i Hercegovinom, bez obzira na etničku ili vjersku pripadnost, što izaziva reakcije onih političkih struktura kojima takav trend ne odgovara.

Historičar Enver Imamović podsjeća na historijski kontinuitet zastave s ljiljanima.

– Zastava s ljiljanima nije zastava Armije BiH, nego zvanična zastava Republike BiH. Ona vuče korijene iz srednjovjekovne bosanske države i vraćena je u upotrebu 1992. godine kao neutralan simbol svih naroda. Pod tim obilježjima BiH je stekla međunarodno priznanje i branila svoj suverenitet. Današnju zastavu poštujemo jer je državna, ali težnja za povratkom ljiljana kao historijskog simbola neće nestati, što se jasno vidi na sportskim i drugim javnim okupljanjima. Tražili smo da se vrati zastava srednjovjekovne Bosne, jer je naša država jedna od najstarijih u Evropi – poručio je Imamović.

Kazao je kako bi bilo ispravno da su nakon ukidanja zastave s ljiljanima od strane međunarodne zajednice ukinute i druge dvije zastave naroda u BiH, šahovnica i orlovi.

U ovakvom ambijentu jasno je da zastave u Bosni i Hercegovini ostaju više od pukih obilježja, one su i dalje odraz neriješenih političkih odnosa i različitih vizija budućnosti države.

(Amina Nuhanović/Preporod.info)