Džananović: Tek kroz istraživanje sam postao svjestan činjenica vezanih za zločine u Zvorniku tokom agresije na BiH

U izdanju Univerziteta u Sarajevu - Instituta za istraživanje zločina protiv čovječnosti i međunarodnog prava objavljena je dvotomna knjiga "Zvornik 1992-1995: Genocid na kapiji Bosne" autora dr. sc. Muamera Džananovića i dr. sc. Elvedina Mulagića.

Prema riječima izdavača, ovo djelo na 1.400 stranica uključuje sistematizirane popise žrtava, masovnih grobnica ekshumiranih u Zvorniku kao i drugu relevantnu građu.

Na knjizi je rađeno nešto više od deset godina. Iza autora je isto toliko godina mukotrpnog, često iscrpljujućeg, ali dosljednog rada.

– U cijeli proces ušli smo bez adekvatnog budžeta, bez institucionalne logistike i bez prethodno izgrađenih mreža, oslanjajući se isključivo na lični entuzijazam, odgovornost i spremnost na velika odricanja. Na tom putu bilo je bezbroj prepreka, dilema i iskušenja. Više od 300 ljudi učestvovalo je u istraživanju na različite načine, a većinu njih nismo poznavali prije početka projekta – naglasio je jedan od autora, dr. Muamer Džananović, u razgovoru za portal Preporod.info.

Projekt je uključivao pregled i analizu obimne arhivske građe, više od 200 terenskih videointervjua koje su autori lično snimili sa žrtvama i svjedocima, te prikupljanje i obradu nekoliko hiljada upitnika o ubijenim i nestalim osobama.

– Iako sam poznavao historijski značaj Zvornika i razmjere zločina počinjenih tokom agresije, tek kroz istraživanje postao sam svjestan mnogih činjenica koje su prvi put sistematski dokumentirane i trajno zapisane u ovom djelu – dodao je Džananović.

Također, kako naglašava sam autor, obrađeni su svi počinjeni zločini na području Zvornika i razotkrivena je uloga Državne bezbjednosti Srbije, vojnih i policijskih struktura te birokratskog aparata "Srpske opštine Zvornik" u njihovoj organizaciji i izvršenju.

– Detaljno smo zabilježili masovne zločine i pojedinačne sudbine u svim zvorničkim naseljima i same gradske jezgre, kao i zločine počinjene na prostoru Zvornika tokom genocida u Srebrenici 1995. godine. Time smo pokazali kontinuitet, sistematičnost i razmjere genocidne politike provođene na ovom području – kazao je Džananović.

Autori zaključuju da je, s obzirom na zločine počinjene u Zvorniku do jula 1995. godine, kao i na one izvršene tokom genocida u Srebrenici i njenoj okolini na prostoru Zvornika, ova općina postala lokalna zajednica s najvećim brojem ubijenih i nestalih civilnih žrtava na svom teritoriju.

Time argumentovano imenuju Zvornik ključnom geografskom determinantom zločina, stratišta i masovnih grobnica u ratovima na prostoru bivše Jugoslavije krajem XX stoljeća.

Recenzentski tim čine akademik prof. dr. Mirko Pejanović, prof. dr. Edina Bećirević, dr. sc. Jasmin Medić, prof. dr. Hariz Halilović i dr. sc. Zilha Mastalić Košuta. Urednik knjige je dr. sc. Hikmet Karčić. Lekturu rukopisa uradila je mr. sc. Sadžida Džuvić, DTP pripremu mr. sc. Sead Muhić, dok je naslovnicu dizajnirao dr. sc. Adis Elias Fejzić.

(O.K./Preporod.info)