10. maj – Dan sjećanja na zločine u Grapskoj kod Doboja
Dan sjećanja na stradanje stanovnika Grapske kod Doboja tokom agresije na Bosnu i Hercegovinu obilježava se danas, 10. maja, podsjećajući na teške zločine počinjene nad bošnjačkim stanovništvom ovog kraja 1992. godine.
Prije 34 godine Grapska je gotovo u potpunosti spaljena i opljačkana, a brojne porodice protjerane sa svojih ognjišta. Za posmrtnim ostacima 29 mještana još uvijek se traga. Kao i u mnogim drugim gradovima i naseljima koja su tokom proljeća 1992. godine pala pod kontrolu Vojske Republike Srpske, i Doboj je prošao kroz gotovo identičan scenarij progona, zatvaranja i zločina nad civilnim stanovništvom.
Na današnji dan 1992. godine pripadnici srpske vojske, policije i paravojnih formacija ubili su 33 stanovnika Grapske, dok je više od 450 mještana odvedeno u logore Bare, Kula, Manjača, Batković i druge logore. Tokom agresije na Bosnu i Hercegovinu ukupno su ubijena 104 stanovnika ovog naselja, među kojima i 25 starijih i nemoćnih civila koji su strijeljani nakon progona stanovništva sredinom juna 1992. godine.
Posebno mjesto u pravosudnoj historiji vezanoj za ratne zločine u Bosni i Hercegovini zauzima slučaj Nikole Jorgića, koji je zbog zločina počinjenih na području Doboja osuđen pred Višim sudom u njemačkom Düsseldorfu 1997. godine. Ova presuda smatra se prvom presudom za genocid povezanim sa ratom u Bosni i Hercegovini donesenom pred jednim međunarodnim sudom izvan BiH.
Jorgić je bio optužen po više tačaka za genocid, uključujući ubistva civila koji nisu bili vojno sposobni, kao i zločine počinjene u Grapskoj i Ševarlijama. Sud ga je osudio na četverostruku doživotnu kaznu zatvora, a njegove žalbe kasnije su odbacili i njemački sudovi, kao i Evropski sud za ljudska prava u Strasbourgu.
Obilježavanje Dana sjećanja u Grapskoj predstavlja trajni podsjetnik na stradanja nedužnih civila, ali i opomenu da se zločini počinjeni tokom agresije na Bosnu i Hercegovinu nikada ne zaborave.
(Preporod.info)
