Putopisac Evlija Čelebija rođen na današnji dan prije 415 godina

Najveći osmanski putopisac Evlija Čelebija rođen je na današnji dan, 25. marta 1611. godine. 

Četrdeset godina je putovao po tadašnjem Osmanlijskom Carstvu i izvan njega, a učestvovao je i u brojnim bitkama. O svim svojim opažanjima i doživljajima napisao je opširno djelo u deset knjiga pod imenom "Putopis" (Sejahatnama) ili "Tarihi sejjah".

Putopisi Evlije Čelebije imaju velikog značaja za historiografiju. On u svojim putopisima opisuje gradove, historiju, građevine, običaje i tradiciju, kao i značajne ličnosti iz zemalja koje je posjetio. U njegovim putopisima ima interesantnih opisa balkanskih zemalja iz 17. vijeka. Ostavio je i brojne zabilješke o Bosni i Hercegovini i Sarajevu.

Evlija Čelebi bio je poznat i pod imenom Evlija Efendi, ali njegovo pravo ime je bilo Evlija ibn Derviš Mehmed Zilli. Čelebi,odnosno Efendi,su konvencionalni staleski nazivi,koji su se u to vrijeme davali obrazovanim ljudima,a oba naziva znače - gospodin.

Bio je hafiz, a školovao se na dvoru Sultana Murata IV.

Godine 1640. polazi na svoje prvo putovanje izvan Carigrada i do kraja svog života odaje se gotovo stalno putovanjima širom Turske Imperije i postaje neka vrsta svjetskog putnika, vodeći cijelo to vrijeme svoj dnevnik i bilježeći marljivo sve zanimljivo sto bi zapazio. Putovao je ili sam, ili u pratnji znamenitih državnika,a najviše kao pouzdanik i pratilac svoga rođaka Melek Ahmed-Paše, kome treba zahvaliti za najveci dio Evlijinih putovanja po Balkanu.

Prvo takvo putovanje poduzima 1660. godine,a krajem avgusta iste godine prvi put dolazi u Bosnu. Njegova putovanja po Evropi trajala su sljedećih deset godina, do 1670.godine, kada se vraća u Carigrad.

Godine 1671. ide u Meku na Hadž, a 1672. odlazi u Egipat, koji je prošao uzduž i poprijeko. Godine 1673. išao je u Sudan i Abisiniju. Posljednje putovanje koje je zabilježio poduzeo je u julu 1676. godine.

(Preporod.info)