Ramazanski kviz 2026: Zekat na živu stoku

^{Uprava za vjerske poslove Rijaseta Islamske zajednice (IZ) u Bosni i Hercegovini i ove godine, u saradnji s Media centrom Islamske zajednice, organizira Ramazanski kviz "Vjera i domovina". Kviz će biti realiziran na portalu Preporod.info od 9. do 19. marta 2025. godine.}

^{Svakodnevno, tokom trajanja kviza, na portalu Preporod.info će u 14.00 sati biti objavljivano jedno predavanje, koje će biti podijeljeno i na zvaničnoj Facebook stranici ovog portala. Pravo učešća u ovom kvizu imaju osobe svih uzrasta iz Bosne i Hercegovine i dijaspore, a finalni test, koji će sadržavati 30 pitanja, bit će održan posljednjeg dana ramazana, odnosno 29. marta, u 14.00 sati. Detaljno uputstvo dostupno je ovdje.}

Zekat na živu stoku

Što se tiče zekatske obaveze na živu stoku ona je drugačije definirana u odnosu na drugu vrstu imovine, kako po nisabskom iznosu tako i po količini izdvojenog imetka na tu vrstu imovine.

Nisabski minimum na živu sitnu stoku, u šta spadaju ovce i koze, iznosi četrdeset grla, a na krupnu stoku, u šta spadaju goveda i konji, iznosi trideset grla. Zekatski nisab u devama je pet grla.

^{I Zekat na sitnu stoku}

- Onaj pojedinac koji posjeduje četrdeset ovaca ili koza, koje su u njegovom posjedu i pod njegovom kontrolom čitavu godinu dana te su provele na slobodnoj ispaši najmanje pola godine, odnosno da su saime (السائمة), dužan je da jedno bravče iz tog stada izdvoji na ime zekata;

- kada stado dosegne broj od stotinu i dvadeset komada, vlasnik će izdvojiti dvoje brava na ime zekata;

- dosegne li broj brava dvije stotine, vlasnik će izdvojiti troje brava na ime zekata;

- kada se stado poveća na četiri stotine, vlasnik izdvaja četvero brava. Svaka sljedeća stotina obavezuje vlasnika da izdvoji još po jedno bravče, kao zekatsku obavezu.

II Zekat na krupnu stoku

^{a) Zekat na goveda}

Što se tiče zekatske obaveze na krupnu stoku, u šta spadaju goveda i deve, a prema nekim mudžtehidima i konji, zekatska obaveza definirana je ovako:

- kada stado goveda dosegne broj trideset, a u posjedu je vlasnika i pod njegovom kontrolom već godinu dana i na slobodnoj ispaši provelo je više od pola godine te se ne radi o radnoj stoci, on je dužan da izdvoji iz svog stada jedno goveče staro godinu dana kao zekatsku obavezu;

- kada broj njegovog krda goveda dosegne broj četrdeset, dužan je da na ime zekata izdvoji jedno goveče, sada staro najmanje dvije godine;

- kada stado naraste na broj šezdeset, vlasnik stada izdvaja dvoje goveda starih po jednu godinu dana;

- kada stado dosegne brojku od sedamdeset, na ime zekata se tada izdvajaju jedno goveče staro godinu dana i drugo staro dvije godine. Princip je, dakle, da se na svako stado od trideset goveda izdvajaju po jedno goveče od godinu dana starosti a na svakih četrdeset grla po jedno goveče od dvije godine dana starosti.

^{b) Zekat na deve}

U krupnu stoku, kako je već rečeno, ubrajaju se i deve. Iako se iste ne gaje u našim krajevima, ipak je potrebno znati na koji se način izdvaja zekatska obaveza i na tu vrstu stoke. Zekatski nisab u devama je pet grla.

- Na pet grla deva koje su navršile po godinu dana života, a u posjedu vlasnika su već godinu dana i na slobodnoj ispaši su provele više od šest mjeseci, izdvaja se jedno bravče staro godinu dana;

- kada stado deva dosegne broj deset, na ime zekata se izdvajaju dvoje brava od godinu dana starosti;

- svaki put kada se broj stada poveća za pet grla, izdvaja se još po jedno bravče, staro najmanje godinu dana, sve dok broj deva ne dosegne broj dvadeset pet;

- dosegne li broj deva u stadu dvadeset i pet, onda se na ime zekata izdvaja jedna deva od godinu dana starosti ili mužjak deve star dvije godine;

- kada stado deva dosegne trideset šest grla, onda se, na ime zekata, izdvaja jedna deva stara dvije godine ;

- kada stado dosegne četrdeset i šest grla, izdvaja se jedna deva stara tri godine;

- kada stado dosegne broj od šezdeset i jedno grlo, onda se izdvaja deva stara četiri godine;

- na sedamdeset i dva grla izdvajaju se dvije deve stare po dvije godine;

- na devedeset i jedno grlo, izdvajaju se dvije deve od tri godine starosti;

- kada stado dosegne sto dvadeset i jedno grlo onda se izdvajaju po principu: na svakih četrdeset, po jedna deva stara dvije godine, a na svakih pedeset, jedna deva od tri godine starosti.

^{c) Zekat na konje}

Što se tiče zekata na konje, većinsko hanefijsko mišljenje je da na konje nema zekata. Razlog tome je što islamski klasici nisu vidjeli nikakvu drugu ulogu konja osim u ulozi radne stoke ili kao sredstvo ličnog prijevoza.

To znači da služe čovjeku za oranje, transport robe i za sve druge moguće usluge koje konji mogu dati čovjeku. Sam Imami-Azam je zauzeo stanovište da i na konje treba izdvojiti zekatsku obavezu ako ispunjavaju sljedeće uvjete:

– da su proveli na slobodnoj ispaši više od pola godine dana;

– da su miješano krdo, muški i ženski;

– da se gaje za priplod, kao ergela.

(Preporod.info)